معرفی پیشکسوتان کوهنوردی استان فارس
آقاي احمد معرفت
متولد 1306 شيراز- از سن 12 سالگي به همراه برادران خويش به كوه مي رفته است. در سال 1325 عازم تهران شده و به استخدام اداره فرهنگ آن روز در مي آيد و در آنجا نيز در باشگاه ورزشي نيرو و راستي به مديريت منوچهر مهران در رشته كوهنوردي فعاليت مي كند و 7 سال عضو اين باشگاه بوده است و به قلل مختلف صعود كرده و از چند غار نيز بازديد نمود اولين دوره اي كه گذرانده است در پس قلعه تهران به همراه آقاي گيلان پور (دوره ديده شامونيكس فرانسه) كه تازه به وطن مراجعت كرده بود و همراهي آقايان اميرحسين امير فيض. فرخ رحمدل. جليل كتیبه اي و محمد اعظمي با كوهنوردي فني آشنايي پيدا كرد سپس در سال 1331 به شيراز آمده برنامه هاي كوهنوردي را از سر مي گيرد همراهان وي در آن زمان حاج حسين معرفت- بهرام چهره نگار- سرتيپ امين اله كوثر- نادرآرا و جمعي ديگر كه حدود 10 نفر مي شدند كوهنوردي فني را در شيراز با كمبود امكانات آن موقع ادامه داد.
در سال 1342 به همراه شادروان احمدزاهد و بهرام چهره نگار به قلل من بلان فرانسه و براي اولين بار از ايران به قله گروس گلوكنو اتريش صعود نمود سپس سال 1349 به قله فوجي ياما ژاپن صعود نمود كه از كارهاي شاخص ايشان به حساب مي آيد ايشان در مدت 60 سال كوهنوردي خود به كشورهايي چون فرانسه، انگليس، چين، ژاپن، آمريكا، ايتاليا، آلمان، دانمارك، سوئيس، يونان، تركيه، يوگسلاوي، بلغارستان، سوريه، عراق، مصر، اردن، عربستان، دبي، هندوستان، تايوان، سفر كرده و موزه اي كم نظير از قبيل فسيل، سنگ چكنده، چكيده. جانوران و غيره جمع آوري نموده.
ايشان دو كتاب منتشر نموده كه اولي در سال 1325 كه سه بار به چاپ رسيده به نام كوهها و غارهاي ايران و ديگري كتاب 60 سال خاطرات كوهنوردي كه در سال 1384 به چاپ رسيد.
ایشان در برنامه اي كه در آن مرحوم علي اصغر اردوخاني به درون چاه قعله بندر سقوط مي كند حضور داشته اند كه اين حادثه در سال 1331 در زماني اتفاق مي افتد كه گروههايي از تهران به شيراز آمده و جهت ديدن مناطق مختلف مشغول اجراي برنامه بودند و مرحوم اردوخاني كه عضو باشگاه نيرووراستي بود اولين كسي كه به اصرار خودش وارد اين چاه مي شود.
در سال 1326 به همراه گروهي از باشگاه نيرو و راستي به سرپرستي منوچهر مهران به قله دماوند صعود كرد.
در سال 1329: از طرف گروه فوق به قلل سهند و سبلان صعود نمود.
سال 1331: پس از مراجعت به شيراز با بار علمي كه از اين سفر چند ساله به تهران داشت شروع به فعاليت در قالب سازمان كوهنوردي شيراز نمود كه در آن سالها با مشكلاتي مواجه مي شود از جمله با توجه به فعاليت حزب هاي سياسي مختلف و حساسيت دولت بر روي كوهنوردان كه غالباً از انسانهاي روشنفكر بودند و افراد نظامي كه به گفته ايشان به طور غير محسوس جهت بررسي وضعيت فعاليت گروهها در اين تشكيلات عضو مي شدند اما به اين علت كه هدف آن فعاليت ها فقط ورزش بود اين اعمال چندان اثر منفي بر روي گروه نداشت چنان كه بر اثر اين پيشرفت ها در سال 1335 كوهنوردان سراسر كشور به مدت 15 روز مهمان كوهنوردان شيرازي شدند.
در سال 1334 از جبهه غربي به دماوند صعود نمود، در اين برنامه براي اولين بار كوهنوردان همزمان از چند جبهه اين قلعه را صعود كردند. همچنين در اين سال ايشان به همراه 14 نفر از اعضاي گروه براي اولين بار از زندان سياه چال فيروزآباد كه چاهي است به عمق حدود 50 متر كه عرض دهانه مكعب شكل آن حدود 40 متر است دیدن نمودند كه از گروه ايشان آقاي ناصر معارفي براي اولين بار وارد اين چاه مي شود.
سال 1335 براي نخستين بار از فارس از غار كله سنگ بازديد نمود كه بقاياي اسكلت زيادي در انتهاي آن واقع بود در همين سال كلاس هايي كارآموزي در تهران و منطقه علم كوه برگزار گرديد كه ايشان به عنوان مربي در اين كلاس حضور داشتند و در همان سال به قله تخت سليمان صعود نمودند، در اواخر سال 35 از غار باغ صحراي لار ديدن نمودند (اولين بار) و غار تاروان خفر را نيز كشف و بازديد نمودند.
1339:كوهنوردان در آن سالها جدا از جنبه ورزشي از ديدن مسئولين وقت افراد ماجراجو. قوي و زبده نيز به حساب مي آمدند. از آن جمله واقعي كه در سال 39 براي كشف و بازرسي از غار فرمپشگان كوار جهت جستجوي آثار باستاني و گنج هايي كه گفته مي شد توسط دلالان بين المللي و غارتگران از اين غار بيرون آورده شده و به فروش رسيده كه ايشان به همراه دو نفر از وزارت آموزش و پرورش (فرهنگ سابق) از اين غار بازديد نموده و موضوع را گزارش دادند پس از اين ماجرا در ارديبهشت ماه همان سال در لارستان فارس زلزله اي وحشتناك رخ مي دهد. كه كوهنوردان شيرازي جهت كمك رساني به اين منطقه اعزام مي شوند.
در سال 39 تيمي متشكل از آقايان معرفت، ايزدخواه، رفيعي، الحاق از مسير شهرضا، سميرم به اين شهر مي رسند و پياده عازم رشته كوه دنا مي شوند كه به علت طولاني بودن و نبود جاده اين مهم مسير نمي شود و ناچار پس از تحمل مشكلات زيادي به شيراز بر مي گردند. در اين سال به همراه آقايان: وثوقي و ده بزرگي از جبهه شمالي به قله سبلان صعود مي كنند.
1341 :اندازه گيري چاه مصنوعي پيرزن واقع در كوه سعدي به اندازه 142 متر توسط ايشان ورود به غار كان گوهر براي اولين بار به همراهي آقايان چهره نگار، وثوقي، لسان، صادقي، اشرفي پور كه در اين غار به اسكلت انساني بر مي خورند كه سنگي بزرگ بر روي سينه ي او گذاشته بودند و جمجمه او را به موزه كوهنوردي منتقل مي كنند. صعود به قلل مركزي وشرقي دنا (6قله) در قالب برنامه اي 10 روزه در سال 1342 ايشان به همراه همنوردان خود آقايان احمد زاهد و بهرام چهره نگار راهي اروپا شده و قلل گلوس گلوكز اتريش و من بلان فرانسه را صعود مي نمايند كه با توجه به نبود امكانات و دشواري سفر در آن زمان تلاش ايشان قابل تقدير است. البته اين سفر غير از صعود اين قلل دستاوردهاي ديگري نيز براي كوهنوردان شيرازي به همراه داشت از آن جمله تهيه وسايل جديد از كشورهاي خارجي و مكاتبه با فروشندگان، انتقال تجربيات كسب شده و باز كردن و ساده تر كردن راهي جهت صعود به قلل برون مرزي را مي توان نام برد به هر صورت ايشان فعاليت خود را در هيئت كوهنوردي شيراز ادامه داده تا جايي كه يك سال بعد به همراه گروهي از كوهنوردان موفق به كشف 3 غار ديگر در استان شده و در سال 46 نيز اولين برنامه صعود به قلل دنا كه شامل قلل مركزي مي شده است برنامه ريزي نموده و در تابستان همان سال برنامه مذكور را اجرا نموده و در حين برنامه موفق به كشف غار يخ دنا (به صورت اتفاقي) و غار پلنگ در شهرستان کمه مي گردند.
در سال 1349 ايشان بار ديگر جهت صعود به يكي از قلل خارج از كشور راهي ژاپن مي شوند و به قصد صعود به قله فوجي ياما ايران را ترك مي كنند و پس از آشنايي با كوهنوردان معروف ژاپني موفق به فتح قله پوشيده از برف فوجي ياما مي شوند پس از آن طي سفري چند هفته اي به آمريكا- انگليس دوباره به شيراز باز مي گردند.آقاي معرفت تا سال 1359 در شيراز ساكن بوده اند و پس از آن به علت مسائل كاري راهي اصفهان مي گردند و همچنان در اين شهر ساكن هستند، مسلما ياد و خاطره كوهنوردان شيراز و تلاش و كوشش آنان در پيشرفت اين ورزش هرگز از ياد ايشان نخواهد رفت.
آقای بهرام جـاویـد
بهرام جاوید-1353- علم کوه
متولد سال 1316 شیراز می باشند و از نوجوانی به ورزش علاقه مند بودند، در سال 1332 به عضویت باشگاه جوانان شیراز که محل آن در اطراف بازار وکیل شیراز بود واقع بود در آمده فعالیت ورزشی خود را در رشته های باستانی آغاز می کند، در همین زمان به کوهنوردی علاقه مند شده و به همراه دوستان خود به کوههای اطراف شیراز صعود میکند و پس از فعالیت بیشتر در سال 1334 به همراه یکی از دوستان خویش به قله توچال صعود می نمایند که برای آنها بسیار لذت بخش بوده است تا آنجا که پس از بازگشت به شیراز به همراه 3 نفر از دوستان خویش دوباره راهی این قله می شوند که این برنامه ها با امکانات اولیه آن موقع اجرا می گشته است که از آن جمله است کوله پشتی های سنگین و کفش های نامناسب.
پس از ادامه فعالیت که عشق و علاقه فراوان باعث پیشرفت ایشان می گردد. بعد از یک وقفه 2 ساله که به علت اعزام به خدمت سربازی رخ می دهد دوباره فعالیت خود را آغاز می نمایند و در سال 1342 رسماً عضو باشگاه تاج می شود که سرپرستی آن به عهده مرحوم اسداله ایزدخواه بوده است، ایشان طی عضویت خود در آن گروه به اکثر قلل شاخص ایران صعود می کنند و در کلاس های متعددی که در تهران و شیراز برگزار می شد شرکت کرده و به موفقیت های قابل توجهی دست میابد، البته ایشان به رشته سنگنوردی علاقه زیادی داشته و در آن زمان در منطقه کفترک شیراز به تمرین و آموزش می پرداخت که پس از گذراندن دوره مربی گری کارآموزان زیادی را در گروه تاج(استقلال) تربیت می کنند که اکثراً به مربیان موفق استان تبدیل شده اند.
سوابق فنی و آموزشی:
شرکت در کلاس مربیگری به سرپرستی استاد جلیل کتیبه ای در سال 1350
شرکت در کلاس مربیگری درجه 3 به سرپرستی آقای ناصر رستمی در سال 1354
شرکت در کلاس مربیگری به سرپرستی آقای سب هاسیچکا از اتریش در سال 1356
برگزاری کلاس های متعدد کار آموزی در شیراز
حضور در اولین کنگره کوهنوردی شیراز – صعود به قله بیژن 3 دنا در سال 1343 و صعود به قله حوض دال در سال 1344 برای اولین بار همچنین در سال 1355 برنامه ای جهت باز دید غار علی صدر تدارک دیده شد که ایشان به کمک مرحوم رسول عارف یکی از شعب این غار را برای اولین بار بازدید نمودند.
تشکیل گروه کوهنوردی زاگرس که درزمان خود جزو گروههای فعال محسوب می شده است که شهید مجید رضا زاده (اولین شهید جامعه کوهنوردی فارس) عضو گروه ایشان بوده است
صعود به قللی چون:دماوند- علم کوه- سبلان- سهند- تفتان- شیرکوه- کرکس- سیالان- شانه کوه- خرسان- توچال- الوند- بل و اکثر قلل دنا
باز دید از اکثر غار های استان چون: تادوان- شفق- سیاه چال- قلعه قلات- شاپور و ...
آقای حمید کامفیروزی
حمید کامفیروزی(ایستاده از چپ- نفر دوم)
متولد 1321،ایشان پس از پایان تحصیلات و اعزام به خدمت سربازی به عضویت آموزشگاه گروهبانی در می آیند، در همانجا دوره هایی را گذرانده و به سمت مربی آموزشگاه منسوب می شوند به همین دلیل جهت آموزش به نیروهای تحت امر خود آنها را به کوهستانهای اطراف برده و آموزش می دهند و به علت علاقه به عضویت هیئت کوهنوردی استان فارس در می آیند و شروع به فعالیت و اجرای برنامه می کنند در این زمان با همکاری آقایان کریم لسان- احمد معرفت- اصغر کریم پور و...... آموزش های سنگنوردی فرا گرفته به پیشرفت هایی دست می یابد. در همین زمان با باشگاه تاج آشنا شده و به عضویت آن نیز در می آید و در سال 1353 اقدام به تأسیس گروهی به نام تنسینگ می نماید که آقایان حمید صلاح و اصغر طباخ نیز در بدو تأسیس ایشان را همراهی می کنند. ایشان ضمن کسب تجربه به قللی چون دماوند- علم کوه – سهند و سبلان- زردکوه- دنا و ....... صعود می کنند همچنین به اعضای گروه خود که اکثراً دانشجویان دانشکده تربیت معلم بودند آموزش های سنگنوردی را در منطقه های برم دلک و کفترک شیراز می دادند.
آقای اسداله منصوری
ایشان از سن طفولیت به همراه پدر خویش در طبیعت و مناطق کوهستانی به گشت و گذار پرداخته و سعی می کردند که روزهای زیادی را در دامان پاک طبیعت بگذرانند گرچه به صورت حرفه ای کوهنوردی را دنبال نکردند اما در سال 1350 وارد هیئت کوهنوردی استان فارس شده، پس از عضویت در آن گروه به سمت دبیر منسوب می گردند که پس از یکسال با انجام رأی گیری جدید ریاست آن را عهده دار می شوند و 7 سال به بهترین شکل ممکن هیئت کوهنوردی را اداره می کنند البته در این مدت گروه کوهنوردی را نیز همراهی می کنند و به قللی نیز صعود کرده و از چند غار هم بازدید می نمایند اما نقش ایشان در منسجم کردن و نظم بخشیدن به امور دفتری هیئت بسیار مهمتر از سایر جنبه ها است. از اقدامات مهم ایشان می توان به نکات زیر اشاره کرد:
1-تشکیل هیئت مدیره منسجم و فعال در هیئت کوهنوردی
2- اخذ بودجه قابل توجه جهت خرید وسایل و تجهیز انبار
3- برقراری نظم و ترتیب خاص در حین اجرای برنامه ها
4- تشکیل کلاسهای مختلف جهت آموزش کوهنوردان
5-برپایی اولین کوهپیمایی عمومی در شیراز
6- مسئولیت 4 دوره اردوی کوهنوردی کشور
خانم پروین نوری بد
ایشان متولد سال 1325شیراز می باشند که فعالیت ورزشی خود را در باشگاه ورزشی جوانان و عضویت در تیم ژیمناستیک این باشگاه آغاز نموده، در همین حین با گروه کوهنوردی تاج آشنا شده و با این گروه برنامه های خود را اجرا می کندسپس در سال 1340ضمن آشنایی با هیئت کوهنوردی شیراز به عنوان یکی از اولین بانوان کوهنورد عضو آن گروه می شود،که در رشته سنگنوردی پیشرفت زیادی می کند،مربیان ایشان آقایان شاه قدمی و سلیمانی از مربیان چترباز شاغل در هوابرد شیراز بودند که همزمان آموزش چتربازی، راپل وعملیات نظامی را به ایشان می دادند،سپس برای آموزش های تکمیلی در همین زمینه سال 1346 راهی تهران می شود که در تهران نیز به عضویت باشگاه دماوند در آمده و زیر نظرآقایان فرخ رحمدل و ناصری آموزش های کوهنوردی را فرا می گیرند
پروین نوری بد- 1347- دریاچه سد کرج
تا سال 1350 در تهران مشغول فعالیت بوده سپس به شیراز باز می گردند، چون در زمان حضور خود در تهران گروهی را تحت عنوان گروه کوهنوردی سازمان دفاع غیر نظامی تأسیس کرده بودند پس از بازگشت نیز به همراه گروه کوهنوردی دانشگاه به سرپرستی مرحوم رسول عارف برنامه های مشترکی را اجرا نموده که شامل برنامه های آموزش سنگنوردی و صعود قلل بود که طی همین آموزش ها عده زیادی از بانوان علاقه مند را برای فعالیت در رشته کوهنوردی تشویق می کنند. ایشان تا سال 1357 به کوهنوردی و آموزش افراد مبتدی مشغول بوده سپس به علت مسائلی که در زمان انقلاب وجود داشت تا سال 1363 کوهنوردی را کنار گذاشته ولی دوباره در همان سال(1363) گروه آموزش و پرورش را راه اندازی کرده و بانوان زیادی عضو این گروه شدند، ایشان نقش بسزایی در حضور بانوان کوهنورد در گروههای کوهنوردی داشتند فعالیتهای دیگر نیز ایشان عبارتند از:
1- گذراندن دوره های کارآموزی مختلف در تهران بین سالهای 46 تا 50 در تهران و سپس آموزش به همنوردان خود در شیراز
2- صعود به اکثر قلل البرز مرکزی در زمان عضویت در باشگاه دماوند.
3- تشکیل گروه کوهنوردی سازمان دفاع غیرنظامی در تهران و غزال در شیراز
4- آموزش عده زیادی از بانوان خصوصاً در رشته سنگنوردی
5- بازدید از غارهای مختلف استان و صعود به قلل شاخص کشور.
آقای عزیز ندافر
عزیز ندافرد-کوه چنار مهارلو
مرحوم عزیز ندافرد متولد 1306می باشند ایشان نیز از پیشکسوتان کوهنوردی استان محسوب می شوند، با اینکه به صورت آزاد اقدام به کوهنوردی می کردند و عضو هیچ گروهی نبوده اند اما نقش بسزای ایشان در تربیت و آموزش نیروهای جوان بخصوص دانش آموزان غیر قابل انکار است،وی در قالب طرح شهید ماندگاری در سال1366 دانش آموزان مدارس ناحیه 3 شیراز را آموزش می دادند که اکثر کلاس های فنی خود را در کوه دراک تشکیل داده و در قالب همین طرح که چند سال ادامه داشت کارآموزان زیادی را تربیت نمودندکه چند تن از آنها هم اکنون از مربیان فعال شیراز محسوب می شوند.
مرحوم نداف در طی مدت فعالیت خود به بسیارب از قلل صعود نموده و علاقه ایشان به غار نوردی باعث شد چند غار زیبا را نبز کشف کنند که از آن جمله می توان به غار شفق در سیمکان فارس اشاره کرد.
کوه دراک - مرحوم ندافر در حال آموزش سنگنوردی به دانش آموزان
آقای خسرو حـمیدی
آقای محمد صادق(خسرو) حمیدی در سال 1318 در شیراز متولد شد، وی در زمان تحصیل تعطیلات آخر هفته را به همراه پدر خود که به کوهنوردی علاقه داشت سپری می کرد، همراهی با پدر جرقه های علاقه ایشان به این ورزش را شعله ور نمود و با اینکه ایشان در رشته های ورزشی دیگری چون: کشتی- دوچرخه سواری و باستانی فعال بودند اما کوهنوردی را به صورت حرفه ای ادامه داده و به عضویت باشگاه تاج در آمدند
که در همین حین همکاریهایی با هیئت کوهنوردی داشتند. ایشان پس از گذراندن دوره های کار آموزی متعدد موفق به دریافت حکم مربیگری خود شدند. اولین برنامه چند روزه ایشان پیاده روی انفرادی از کرج به رشت است که در سال 1344 اجرا شداین برنامه 5 روز به طول انجامید.
علاقه ایشان به رشته غارنوردی باعث شد تا با علاقه فراوان این رشته ورزشی را دنبال کند که نتیجه آن کشف 21 غار در کشور میباشد که اکثراً در استان فارس قرار دارد که کروکی آنها را به فدراسیون کوهنوردی ارسال نموده اند. از آن جمله است غار های :شاه نشین- دوسیران- کله سنگ ودنگزلو(که کشف این غار آبی چندین سال طول کشید) و....
اهم فعالیت های ایشان:
دارنده احکام مربیگری در رشته هایی چون کوهپیمایی-سنگنوردی- غارنوردی- برف و داوری صعودهای ورزشی
تشکیل گروه کوهنوردی پتروشیمی شیراز در سال 1344
صعود به قله دماونداز تمام مسیر ها
صعود به قله حوض دال در زمستان 1359 بدون استراحت در قالب برنامه 24 ساعته.
صعود به خط الراس مرکزی دنادر سال 1352 به همراه 9 نفر دیگر برای اولین بار
حمل لوح های یادبود به مناسبت های مختلف به قلل مرتفع استان
صعود به قلل شاخص کشور و همکاری در تهیه اولین نقشه رشته کوه دنا
سمت راست: خسرو حمیدی- سمت چپ: اسداله ایزدخواه
آقای اسداله ایزدخواه
مرحوم اسداله ایزخواه که از بنیانگذاران گروه استقلال(تاج سابق)به شمار می آیند که در واقع زندگی خود را وقف پیشرفت کوهنوردی فارس نمود چرا که از بدو تأسیس گروه سرپرستی آن را بر عهده می گیرد و با جذب نیروهای فعال و مدیریت مناسب گروه تاج را که پس از گروه هیئت کوهنوردی در سال 1337تشکیل می شود به یکی از گروههای پربار شیراز تبدیل می کنند به طوری که اکثر گروههایی که پس از تاج تأسیس می شوند توسط یکی از اعضای آن گروه بنیان نهاده می شود چرا که اعضای فعالی که زیر نظر ایشان آموزش می دیدند با حضور در کلاس های کارآموزی در شهرهای مختلف کشور به دانش روز دست میافتند ایشان تا سال 1358 سرپرستی گروه تاج را بر عهده داشتند و برنامه های بسیار مهم و باارزشی را اجرا نمودند
آقای رسول عـارف
مرحوم رسول عارف یکی از اعضای فعال هیئت و گروه تاج بوده اند ایشان متولد سال 1319 می باشند که علاقه، ابتکار و ذوق بیش از حد باعث می شود در رشته کوهنوردی پیشرفت زیادی کنند چنانکه در سال 1346 سرپرستی گروه کوهنوردی دانشگاه شیراز که تازه تأسیس شده بود را به عهده می گیرند اما همزمان با سایر کوهنوردان و گروهها نیز برنامه های خوبی را اجرا می کنند که در همین حین پس از گذراندن دوره های مختلف به آموزش نیز می پردازند و نقش مهمی در تربیت مربیان موفق استان داشته اند، عشق و علاقه بی پایان وی به طبیعت باعث می شود به اکثر قلل مرتفع کشور صعود کرده واز بسیاری از غارها بازدید به عمل آورند، وی در هیئت کوهنوردی استان مسئولیت های مختلفی را عهده دار بود. حمایت از برگزاری روز کوهنورد در استان از خدمات مهم و موثر ایشان به شمار می رود. کوهنوردی استان فارس مدیون خدمات ارزنده ایشان در تمام زمینه هاست،متاسفانه ایشان در آذر ماه 1387 پس از 14 سال دست و پنجه نرم کردن با بیماری دار فانی را وداع گفت.
مطالب بخش فوق آشنایی مختصری با تعدادی از پیشکسوتان کوهنوردی بود، مسلماً افراد زیادی به عناوین مختلف در شکل گیری- پیشرفت و حیات کوهنوردی استان نقش داشتند و تأثیر حرکات مثبت آنها کمتر از افراد ذکر شده نبوده است اما به دلایلی چون مسافرت، اقامت در سایر کشور ها و شهرها،نامشخص بودن آدرس دقیق و....... دریافت اطلاعات و انجام مصاحبه با آنها میسر نشد که اکنون جا دارد ضمن ذکر نام، از خدمات ارزنده آنها قدر دانی شود،از خداوند منان توفیق روزافزونشان را خواستاریم:
آقایان: بهمن ایزدی- جعفر مهندسی- جواد مباشر- کریم لقمانی- ابراهیم وظیفه و....
جاودان باد یاد و خاطره کوهنوردانی که روحشان به قله های ابدیت پرواز کرد
منـابـع و مـأخـذ
1- کتاب کوه ها و غارهای ایران ـ احمد معرفت
2- کتاب 60 سال خاطرات کوهنوردی ـ احمد معرفت
3- کتاب روزشمار تاریخ کوهنوردی و غار نوردی ایران – داود محمدی فر
4- www.overclouds.persianblog.ir
5- اداره کل حفاظت محیط زیست استان فارس
6- آرشیو هیئت کوهنوردی استان فارس
7- بولتن هیئت کوهنوردی شیراز-چاپ 1348
8- نشریه دنا-سازمان کوهنوردی شیراز- چاپ 1334
***
و با سپاس فراوان از آقایان: شهریار ایزدی- سعید شاهینی- بهرام جاوید- خسرو آرا- خسرو حمیدی- حمید کامفیروزی-کمال ندافر-کریم لسان و... که با در اختیار قراردادن عکس ها- مجلات-نشریات و اطلاعات با ارزش خود مطالب این نوشتار را پربار کردند.
تهیه و تدوین: امیرحسین نوری بد
|
