تاریـخـچه کـوهنوردی استان فـارس

شروع کوهنوردی در شیراز

در شهر شیراز که مردم آن از قدیم به عشق و علاقه به طبیعت شهرت داشتند همیشه افرادی بوده اند که نسبت به محیط اطراف خود کنجکاو بوده و جهت دسترسی به نقاط ناشناخته اقدام نموده و پا به دامان طبیعت می گذاشتند، اما اگر بخواهیم منحصراً پیرامون تاریخچه کوهنوردی حرفه ای صحبت کنیم تا آنجا که مستندات در دسترس است متوجه می شویم که در حدود سالهای 1318 جمعی محدود که عبارت بودند از آقایان تیمسار امین اله کوثر-حاج حسین معرفت- بهرام چهره نگار- نادر آرا- جواد معارفی و چند نفر دیگر که اکثراً قبل از آن با یکدیگر آشنا بودند به شیوه نوین و متفاوت اقدام به کوهنوردی و صعود به کوههای اطراف شهر شیراز می نمودند که با توجه به مسافت زیاد و تمرکز منازل در منطقه ای محدود دسترسی به این ارتفاعات چندان هم راحت نبوده است تا جایی که بعدها می بینیم در ثبت فعالیت های شاخص فردی قله ای چون دراک (که اکنون با توجه به گسترش شهر کاملاً در دسترس است و حداکثر با 4 ساعت کوهپیمایی می توان به قله آن صعود کرد) نیز ذکز می شود.این موضوع خود گواهی است بر مشکلات حاکم بر وضعیت حمل و نقل و عدم اطلاع از وجود نقاط مرتفع تر و با ارزش تر. به هر شکل این جمع دوستانه با تکیه بر اطلاعات گرفته شده از کتابهای محدود خارجی که بوسیله آقای حسین معرفت مالک کتابفروشی معرفت واقع در خیابان زند تهیه می شد و فراهم کردن وسیله نقلیه و مقدار کمی لوازم فنی که شامل طنابهای کنفی-میخ- و مدبر(کارابین) که با همکاری تیمسار کوثر از ارتش به امانت گرفته میشد راهی مناطق ناشناخته و غیر مکشوف میشدند البته مرحوم چهره نگار که خانواده ایشان از بنیانگزاران هنر عکاسی شیراز محسوب میشوند با این جمع همراه بوده و وقایع را ثبت می نمودند، این گروه با اطلاعات کسب شده از افراد محلی و راهنمایی نقشه های نظامی به مناطق مورد نظر می رسیدند اما در بسیاری موارد به دلیل کمبود وسایل و نبود دانش کافی موفق به اجرای کامل برنامه نمی گشتندو به طور مثال چاه قلعه بندر و چاههای اطراف آن توسط آنها شناسایی شده بود اما تا سال 1331 که گروهی از کوهنوردان تهرانی وارد آن شدند نتوانستند وارد چاه شوند، به هر ترتیب جمع مذکور به فعالیت خود ادامه داده و چون عضوگیری خاصی نداشتند سعی میشده که بیشتر از دوستان و آشنایان و اعضای خانواده جهت همکاری استفاده شود یکی از این نفرات آقای احمد معرفت برادر کوچکتر مرحوم حسین معرفت بود، ایشان پس از چند سال همکاری با جمع کوهنوردان به علت مسایل کاری

در سال 1325 عازم تهران میشوند و در زمان اقامت خود در آن شهر به عضویت باشگاه نیرو و راستی در می آیند و ضمن فعالیت در گروه کوهنوردی آن باشگاه به کسب دانش روز، جمع آوری و انتقال اطلاعات موجود به کوهنوردان شیرازی مشغول می گردند، ایشان پس از یکسال عضویت در این باشگاه به عنوان اولین کوهنورد شیرازی به قله دماوند صعود می کنند که سرپرستی برنامه را مرحوم منوچهر مهران به عهده داشتند این برنامه جزو اولین صعودهای بلند کوهنوردان شیرازی محسوب می گردد سپس به همراه کوهنوردان همین باشگاه سال بعد به قله سهند و سبلان صعود میکنند که نهایتاً بعد از 6 سال حضور در آن باشگاه و اجرای برنامه های متعدد به شیراز باز میگردند.

برگزاری اولین اردوی کوهنوردی  شیراز

 با توجه به تفاوت زیاد کوهنوردان شیراز و تهران  از نظر دانش،مهارت و وسایل واضح است که نقش ایشان در پیشرفت کوهنوردی غیر قابل انکار است تا جایی که پس از ورود اقدام به انتقال و آموزش اطلاعات به دست آورده می کنند همچنین مقداری وسایل فنی نیز از تهران تهیه کرده و به همراه سایر همنوردان کوهنوردی را در نقاط اطراف شیراز آغاز می نمایند در همین سال (1331) کوهنوردان انسجام بیشتری به تشکیلات موجود میدهند و نام،سازمان کوهنوردی شیراز را برای آن گروه انتخاب می کنند و در اولین اقدام خود کوهنوردان باشگاههای تهران را به شیراز دعوت می کنند و ضمن برپایی اردویی 15 روزه با شرکت 18 نفر به نام های امیل مارکاریان- ابوالفضل مهدیون- رضا قدیری رسول قدیری- محمد اعظمی- خلیل عبادی- ابراهیم صدری- فتح اله زندی- عبداله رشتیان- عیسی امیدوار- اسکند جانداری- علی اصغر اردو خانی- مرتضی پروینچی- حسین غلامشاهی- گغام میناسیان-کاظمی- کریم بختیار و به سرپرستی علی شکویی اقدام به کوهنوردی و سنگنوردی می نمایند همچنین با توجه به در اختیار داشتن ابزار ولوازم کافی به نقاطی که توسط کوهنوردان شیراز شناسایی شده اما دسترسی به آن امکان پذیر نبود رفته و از آن محل ها بازدید می نمایند.

اولین شهید کوهنوردی کشور در شیراز

 از جمله فعالیتهای انجام شده بازدید از چاه مصنوعی و بسیار قدیمی قلعه بندر در کوه فهندژ شیراز است که در حین اجرای این برنامه یکی از اعضای تیم به نام علی اصغر اردو خانی طی حادثه ای به درون این چاه سقوط کرده و فوت می کند که شرح آن بیان می شود:

گروه اعزامی از تهران که شامل کوهنوردان 3 باشگاه مختلف می شد پس از شناسایی جهت ورود به چاههای قلعه دختر و قلعه پیرزن اقدام میکنند درروز یازدهم اردو کوهنوردان پس از برقراری کارگاه اقدام به ورود به چاه قلعه دختر می کنند که آقای علی اصغر اردوخانی عضو باشگاه نیرو  و راستی وارد چاه شده و عمق آن را 45 متر اعلام می کند و در انتهای چاه که مصنوعی بوده و دست کن است جز مشتی استخوان- میخ زنگ زده و چوب پوسیده چیز دیگری نمی یابد سپس به وسیله رکاب زدن از چاه خارج شده و دو نفر دیگر از کوهنوردان وارد چاه می شود پس از بازدید آنها نیز به سلامت از چاه بیرون می آیند و برنامه آن روز به پایان می رسد.

روز بعد گروه با  وسیله ای که ارتش در اختیارشان قرار داده بود به سمت کوه فهندژ حرکت می کند، پس از رسیدن به بالای چاه قلعه بندر و برقراری کارگاه یک حلقه طناب 120 متری نیز جهت ورود به چاه آماده می گردد، طبق قرعه کشی قبلی ابتدا باید آقای گغام میناسیان و سپس علی اصغر اردو خانی وارد چاه می شدند که بر اثر ضعف مدیریت و سماجت مرحوم اردوخانی ایشان داوطلب ورود به چاه به عنوان اولین نفر می شوند. این عمل ایشان با مخالفت بقیه روبرو می گردد اما اردو خانی بدون توجه به گفتار سایرین خود را آماده می کند و به وسیله طناب فرود خود را به درون چاه آغاز می کند که هنوز 10 متر پایین نرفته طناب از کارابین متصل به او جدا شده و ایشان به عمق چاه سقوط میکند به هر ترتیب نفرات با تلاش بسیار ایشان را بوسیله همان طناب از چاه خارج کردند و سریعاً به بیمارستان سعدی شیراز می رسانند، که متاسفانه علی رغم تلاش زیاد پزشکان پس از 2 ساعت بر اثر شکستگی و قطع شدن نخاع گردن فوت می نماید.

در اینجا به مطلب چاپ شده در مجله تربیت بدنی همان سال که گزارش این حادثه را درج نموده اشاره میکنیم:

" قرار شد سه نفر از میان افراد کاروان با قرعه برای ورود به انتهای چاه قلعه بندر تعیین شوند اما روز جمعه که این 3 نفر خواستند به درون چاه بروند رقابت پیش آمد که قرار شد بین آنها قرعه جاری گردد ولی مرحوم اردوخانی با اعتراض شدیدی اظهار کرد  این حق من است و اگر هم قرعه به نام من اصابت نکند باید من اولین کسی باشم که به درون چاه بروم و اگر موافقت نشود روز بعد قبل از طلوع آفتاب به تنهایی بدون اجازه

خواهم رفت. این جملات تهدید آمیز رقبا را مجبور به اطاعت از گفته های او کرده و همه موافقت کردند"

به هر تقدیر مرحوم علی اصغر اردو خانی اولین شهید کوهنوردی محسوب می شود که جان خود را در راه پیشرفت و اعتلای این ورزش فدا کرد.جنازه ایشان طی مراسم خاصی با حضور تعداد زیادی از ورزشکاران و مردم به تهران فرستاده می شود لازم به ذکر است که 10 سال پس از فوت ایشان گروهی از باشگاه دماوند به سرپرستی دکتر منوچهر جهانبگلو وارد شیراز شدند و پس از فراهم کردن وسایل مورد نیاز  و کشیدن یک رشته سیم برق و استقرار یک تیم پزشکی در بالای چاه وارد این چاه شدند که آقای بهمن ناصحی به عنوان اولین نفر به انتهای این چاه می رسند پس از یک دقیقه سکوت برای شادی روح مرحوم اردوخانی و بازدید از انتهای چاه به بالا باز می گردد.

 تشکیل سازمان کوهنوردی شیراز

از سال 1331 کوهنوردان فعال شیراز که تعداد آنها به 10 نفر نمی رسید با توجه به برپایی اردو بیشتر به گروه خود نظم می داده و سعی میکنند با ارتباط با اداره تربیت بدنی به این تشکیلات رسمیت دهند و در اولین اقدام جهت تهیه محل مناسب به این اداره مراجعه می نمایند که نه تنها همکاری انجام نمی شود بلکه مخالفت هایی نیز دیده می شود و گاهی این جمع را نیز مسخره می کنند، بنابر این محل تجمع و هماهنگی برنامه ها ساعت 6 بعداز ظهر پنج شنبه ها در محل کتابفروشی معرفت متعلق به آقای حسین معرفت تعیین می گردد همچنین 2 عدد ویترین موجود در این کتابفروشی جهت اطلاع رسانی و اخبار کوهنوردی اختصاص داده می شود سپس سازمان تبلیغاتی را برای عضو گیری انجام میدهد  که با استقبال زیادی روبرو نمی شود و همان جمع سابق به همراه عده ای که تازه ثبت نام نموده بودند به فعالیت خود ادامه میدهند.

در اینجا باید به نکته مهمی اشاره کرد: با توجه به شکل گیری احزاب سیاسی و اینکه نفرات عضو در این سازمان غالباً افراد با سواد، با نفوذ و سرشناس شهر بوده اند دولت و خصوصاً نیروهای اطلاعاتی حساسیت زیادی نسبت به فعالیت اعضا و زیر نظر گرفتن آنها نشان می دهد این مساله چنان که خواهیم دید تا سالها بعد نیز ادامه می یابد. که گفته می شود اتخاذ این تصمیمات پی آمد کودتای 28 مرداد و تشکیل احزابی چون حزب توده بوده است.

اما این اقدامات تأثیر قابل توجهی روی سازمان ندارد چرا که اساس کوهنوردی همیشه بر پایه تقویت جسم و روح و اعتلای بهترین صفات انسانی برقرار است و عضویت عوامل نفوذی دولت قادر به متزلزل ساختن این پایه استوار، نبوده است.

به هر شکل کوهنوردان روز به روز سعی در به ثمر رساندن این نهال تازه کاشته شده می کردند و در این راه از هیچ کوششی دریغ نمی نمودند.

رسمیت سازمان کوهنوردی و ثبت فدراسیون کوهنوردی شیراز

تا سال 1334 سازمان کوهنوردی همچنان که گفته شد به فعالیت خود ادامه می داد و تبلیغات، آگهی در روزنامه و اعلام از طریق رادیو جهت عضو گیری نتیجه ای نداشت و جز همان عده محدود کسی به سراغ دفتر سازمان نمی آمد تا اینکه در تاریخ 23/7/1334 اولین جلسه رسمی سازمان کوهنوردی شیراز با حضور 12 نفر از اعضا تشکیل شد و اولین برنامه صعود به ارتفاعات بمو و آتش افروزی تعیین شد و 8 نفر به نامهای آقایان:

بهرام چهره نگار-جواد معارفی –ناصر معارفی- بهادر چم – عبدالرسول بیات- نصراله معارف ناصر نامور حقیقی و احمد معرفت داوطلب شرکت در این برنامه شدند که اطلاع رسانی به وسیله پخش آگهی با هواپیما انجام شد برنامه آتش افروزی تا بامداد 4آبان ادامه داشت و همین برنامه عده زیادی را جهت ثبت نام به دفتر سازمان کوهنوردی کشاند

 اولین هیئت مدیره در سازمان کوهنوردی شیراز

 پس از برنامه فوق سازمان از تمام اعضا دعوت کرد در تاریخ 23/8/1334 برای انتخاب هیئت مدیره در محل سازمان حضور به هم رسانند که این جلسه در تاریخ مذکور برگزار می شود و افراد زیر برای مدت یکسال انتخاب می شوند:

سرهنگ کوثر: مسئول تشکیلات- بهرام چهره نگار:مسئول مالی- پرویز چهره نگار:منشی- بهادر چم: تبلیغات-    احمد معرفت:دبیر- احمد زاهد: بازرس و محمد حسین حمزوی: عضو علی البدل، همچنین هیئت های وابسته عبارت بودند از:

شهرستانهای جهرم- داراب- نیریز- استهبان- فیروزآباد- لارستان- ممسنی- سروستان- میمند-بوانات- مرودشت- اقلید و  اردکان، البته لازم به ذکر است تا چندین سال بعد نیز گزارشی مبنی بر فعالیت شهرستانهای تابعه در دست نیست.

در ادامه فعالیت ها روزهای تعطیل مرتبا برنامه فنی در کوههای اطراف شیراز اجرا می شد و اعضاء با علاقه فراوان در فرا گرفتن فنون کوهنوردی از هیچ کوششی دریغ نمی کردند به طوریکه در مدت کوتاهی صعود-فرود با طناب و حمایت را فرا گرفتند، پس از چندین سال سازمان احتیاج به فعالیت بیشتر را احساس کرد خصوصاً  در استان فارس که  نقاط بسیاری در آن وجود داشت که هنوز پای کسی به آنجا نرسیده که عزیمت به این نقاط مستلزم داشتن وسیله نقلیه بودو بودجه اندک سازمان قادر به تهیه این وسایل نبود.

دی ماه 1334 سازمان طی تماس با فرمانده سپاه 5 جنوب تیمسار سرلشکر ریاحی گزارش فعالیت چند ماهه خود را به استحضار می رساندو ایشان با در اختیار گذاشتن یک دستگاه وسیله نقلیه به مدت 4 هفته موافقت می نمایند، کوهنوردان از این فرصت استفاده کرده و طی مدت مقرر برنامه های زیر را اجرا می نمایند

1- در تاریخ جمعه 13/11/34 سی نفر از اعضای سازمان به کوههای نقش رستم رفته و تا غروب آن روز برنامه های صعود فرود  با استفاده از طناب ادامه داشت که به علت وضعیت و جنس مناسب سنگها پیشرفت زیادی نصیب اعضاء می گردد.

2- جمعه 20/11/34 برنامه ای یکروزه با حضور آقای خردمند رئیس تربیت بدنی در منطقه مهارلو اجرا شد که بیشتر به کوهپیمایی و صعود به ارتفاعات گذشت.

3- جمعه 27/11/34 برنامه فنی در بند بهمن اجرا می گردد که در این برنامه یکروزه اعضا به تمرین سنگنوردی می پردازند.

4- روزهای جمعه-شنبه و یکشنبه مورخ 4/12/34 تا 6/12/34 گروهی از اعضای سازمان که کمیته فنی هیئت آنها را انتخاب کرده بود جهت کشف و ورود به سیاه چال فیروزآباد شیراز را ترک نمودند و طی این برنامه موفق به ورود به این چاه عظیم شده که با توجه به ابعاد و عمق آن و کمبود وسایل آن روز بسیار جالب بوده است.نکته قابل توجه وجود اشرار در منطقه بوده است  که خوشبختانه ضمن حضور عوامل ارتش در منطقه آسیبی به کوهنوردان نمی رسد این مسئله از آن جهت ذکر گردید که بعضاً در سایر برنامه ها هم

حضور یاغیان و افراد شرور در مناطق کوهستانی مشکلاتی را ایجاد می کرده است.

 نفرات شرکت کننده در برنامه فوق عبارت بودند از آقایان: حسین معرفت-سرهنگ کوثر- احمد معرفت- حسن واعظ زاده- بهرام چهره نگار- پرویز چهره نگار- روح اله چهره نگار- جواد معرفی- ناصر معارفی- عطا اله ناسوتی- محمد معصوم- ناصر نامور حقیقی- مسیح کوثر.

تشکیل اولین کنگره کوهنوردی کشور در شیراز

اجرای چندین برنامه فنی و احساس نیاز به دریافت اطلاعات بیشتر سازمان را بر آن داشت تا میزبان اولین کنگره کوهنوردی ایران در شیراز باشد، پس از مکاتبه با فدراسیون و موافقت آن اداره قرار بر این شد که کوهنوردان کشور در فروردین ماه 1335 مهمان کوهنوردان شیرازی باشند که شرح وقایع آن در زیر می آید:

  صبح روز دوم فروردین 1335 سی نفر از کوهنوردان سازمان کوهنوردی شیراز که از یک سال قبل نام فدراسیون کوهنوردی شیراز را نیز برای خود انتخاب کرده بود با لباس اونیفورم و بر افراشتن پرچم سازمان کوهنوردی برای ورود مدعوین در محل فرودگاه شیراز تجمع کرده و دقیقه شماری می کردند تا اینکه در ساعت 05/9 هواپیما به زمین نشست، پس از خیر مقدم و معرفی کوهنوردان شیرازی به ریس فدراسیون(سرهنگ خاکبیز) کوهنوردان به مدرسه نظام انتقال یافته و در آن مکان استراحت نمودند بعد از ظهر همان روز تيم جهت زيارت مرقد شاهچراغ به آن مكان رفته سپس از طرف سازمان كوهنوردي شيراز قرآنی به رسم يادبود به  افراد هديه شد روز دوم اقامت، برنامه بازديد از آثار تاريخي و حافظيه و سعديه بود و روز بعد نيز كوهنوردان از بناي تخت جمشيد و نقش رستم بازديد نمودند روز سوم كوهنوردان بوسيله 2 دستگاه كاميون كه لشكر 6 فارس در اختيار آنها گذاشته بود به محل اردو يعني شهرستان زرقان در30 كيلومتري شيراز حركت كردند و به مدت 5 شبانه روز در آنجا اردو زدند در اين مدت نفرات زير نظر مربيان با اصول فني سنگنوردي آشنا شده  و كلاس هاي متعدد كارآموزي برگزار گرديد در اين اردو كه با حضور كوهنوردان شهرستان هاي شيراز- تهران- مشهد- اردبيل- قزوين – شهرضا و بروجرد تشكيل مي شد آقاي عبدالمحمد تألهي از بروجرد رتبه اول را به دست آورد پس از اجراي اردو 74 نفر از كوهنوردان شيراز را به قصد بازديد غارشاپور ترك نمودند و از كليه شعب اين غار بازديد بعمل آوردند و پس از اتمام برنامه به شيراز بازگشتند و صبح روز 14 فروردين همگي به شهرستان هاي خود بازگشتند.

سازمان كوهنوردي از بدو تأسيس با مشكلات فراواني روبرو بود كه برگزاري گردهمايي سراسري در رفع چند مورد از  آن مشكلات نقش مهمي داشت اهم مشكلات عبارت بودند از:

1- نبود ارتباط با كوهنوردان استان هاي ديگر خصوصاً تهران چون در اين  استان سابقه كوهنوردي به سالها قبل باز مي گشت و مربيان زيادي در اين شهر مشغول به آموزش و فراگرفتن علم روز بودند.

2- بي توجهي مسئولين وقت تربيت بدني استان به اين ورزش و عدم حمايت از سازمان.

3- اختصاص ندادن بودجه سالانه همچون ساير رشته هاي ورزشي.

4- تأمين محل مورد نياز جهت گردهمايي و هماهنگي براي اجراي برنامه  هاي آينده و گزارش برنامه هاي اجرا شده.

5.تأمين وسايل فني مورد نياز و تجهيز سازمان كوهنوردي كه در آن زمان يا وجود نداشته يا با قيمت هاي بسيار بالا  در دسترس بوده است.

6-نبوده راه مناسب جهت دسترسی به شهرهاي همجوار یا استان هاي ديگر كه خود با طولاني تر شدن برنامه ها رابطه مسقتيم داشت.

7- عدم وجود وسيله نقليه مناسب جهت عبور از جاده هاي كوهستاني و نقاط صعب العبور كه به دليل تعداد كم اتومبيل هاي شخصي به اجبار از خودروهاي ارتش استفاده مي شد.

8- وجود اشرار و ياغيان در مناطق كوهستاني و درگيري هاي داخلي خصوصاً بعد از انقلاب سفيد كه باعث ناامني جاده ها و كوهها مي گرديده همانطور كه گفته شد پس از گردهمايي شيراز سرعت و پيشرفت سازمان بيشتر شده و بسياري از مشكلات مرتفع يا نقش آن كمرنگ تر شد براي نمونه چند مورد شرح داده مي شود:

- اداره تربيت بدني توجه بيشتري به كوهنوردي نشان مي داد به طوريكه مي بينيم نام هيئت نيز به سازمان اطلاق مي شود اما هنوز هم محل مناسبي در اختيار كوهنوردان قرار نمي گيرد و با توجه به عده زياد اعضاء آقاي معرفت قسمتي از خانه شخصي خود را اختصاص به دفتر سازمان مي دهند.

- ارتباط با فدراسيون كوهنوردي و كوهنوردان ساير استان ها افزايش مي يابد همچنين تا چندين سال بعد، هرساله يك برنامه طولاني تحت عنوان برنامه سال هيئت كوهنوردي كه مدت آن حداقل 20 روز بود به اجرا در مي آمد كه طي همين برنامه ها اعضاي سازمان كوهنوردي موفق به صعود قلل و بازديد از غارهاي معروف

ايران شدند.

- ارتش نيز كمك هاي زيادي كرده، بسياري از مواقع تهيه وسيله حمل و نقل و تأمين امنيت را عهده دار مي شد، التبه عضويت افراد نظامي در سازمان بي تأثير نبوده.

- نشريه اي تحت عنوان ‹‹دنا›› منتشر مي شود كه حاوي خبرها- اطلاعات علمي- معرفي نفرات- مطالب آموزشي و ... است. اولين شماره نشريه در تاريخ 15/11/1335 انتشار مي يابد كه هيئت تحريريه آن آقايان؛ هاشم جاويد- محمود حريريان- احمد كريمي- عبداله محزون- احمد معرفت و بهادر چم بودند.

 همچنين چندين سال بعد يعني در سال 1348 نيز بولتن هيئت كوهنوردي چاپ و منتشر مي گردد. اين

ماهنامه شامل معرفي اعضا اخبار كوهنوردي شيراز و شهرستان ها و گزارش برنامه هاي اجرا شده است.

به طوريكه ديده شد كوهنوردي فقط به صعود به قلل محدود نشده بود و اعضاي سازمان ضمن اشتغال به كارهاي فرهنگي با ساير ارگان ها نيز همكاري مي كردند از آن جمله كمك هاي انسان دوستانه و اعزام كوهنوردان عضو سازمان كوهنوردي به شهر لار به واسطه زلزله شديدي كه در سال 39 در اين شهر اتفاق مي افتد و همكاري با سازمان باستان شناسي و استانداري جهت كشف مناطق تاريخي و گنج هاي موجود در آن، براي نمونه مي توان به گنجينه موجود در غار فرميشگان كوار و تحقيق در مورد سرقت آن توسط قاچاقچيان

 اشاره كرد.

سازمان كوهنوردي شيراز كه تا سال 1337 تنها گروه رسمي كوهنوردي شيراز بوده تا سال 1352 به رياست آقايان: امين اله كوثر- حسين معرفت و احمد معرفت به فعاليت خود ادامه مي دهد كه پس از آن بواسطه انتخابات مجدد رياست هيئت به دكتر شاهچراغيان واگذار مي گردد اما مهمترين فعاليت هاي اعضاي گروه هيئت كوهنوردي به اختصار به شرح زير است.

صعود به قلل معروف و مرتفع ايران چون دماوند- علم كوه- سهند- سبلان - دنا – بل و ...

لازم به ذكر است كه جهت صعود به رشته كوه دنا كه دسترسي به آن به علت نبود راه مناسب مشكل بوده است كوهنوردان يك بار در سال 1339 تلاشي را انجام مي دهند كه موفق نشده سپس در سال 41 اولين بار به چند قله اين رشته كوه صعود مي نمايند و در سال 46 اولين صعود خط الراسي انجام مي گيرد كه غار مشهور ‹‹يخ دنا›› به طور اتفاقي در همين برنامه كشف مي گردد.

صعود به قلل خارج از كشور چون من بلان- فوجي ياما و گروس گلوكز (اولين بار از ايران)

كشف غارهايي چون تادوان- طاق سياه- كان گوهر- شفق- يخ- كمان طلا- پلنگان- شب پره- چاه مرگ- قلات و ...

13/2/1345 - کوهنوردان سازمان کوهنوردی شیراز

تعیین روسای هیئت شهرستانهای استان

همانگونه كه ديده شد كليه فعاليت هاي كوهنوردي توسط اعضاي سازمان در شيراز، انجام مي شد و در شهرستان هاي تابعه هيئت كه پس از انتخابات 1334 تعيين شده بود فعاليتي به چشم نمي خورد و مستندي در دسترس نيست البته در فروردين ماه 1348 هيئت كوهنوردي به موازات اهداف اداره تربيت بدني كه گسترش و تعميم ورزش در شهرستان ها وبخش ها بوده است رؤساي هيئت كوهنوردي شهرستان ها را با تأييد و همکاری فرمانداران و بخشداران مربوطه تعيين مي نمايد كه باز هم به جز شهرستان آباده و آن هم بواسطه ارتباط آقاي منصور لسان با هيئت و آقاي كريم لسان كه از آشنايان ايشان بوده اند فعاليت ديگري در شهرستان ها ديده نمي شود، اسامي رؤساي هيئت كوهنوردي شهرستان ها در سال 1348 به ترتيب زير است:

تشكيل ساير گروه هاي كوهنوردي

تشكيل گروه تاج دومين گروه استان فارس

جلسه کوهنوردان باشگاه تاج به مناسبت سالگرد تاسیس در محل باشگاه

در حدود سال 1333 به همت آقايان: ناصر عين آلو- خسرو حق گو- حسن عارف- كريم برهاني و چندين تن ديگر جمعي تشكيل شده و شاخه اي از باشگاه ورزشي تاج كه شامل رشته هاي مختلف بود در شيراز شكل مي گيرد، تاسيس باشگاه ورزشي تاج در تهران به سال 1324 باز مي گردد كه در ابتدا نام آن باشگاه دوچرخه سواران بوده، سپس به نام تاج تغيير می کند كه سرپرستي آن را سپهبد خسرواني بر عهده داشته است در شيراز نيز شعبه اي از اين باشگاه فعال بوده است كه پس از چند سال تلاش توسط افراد مذكور در سال 1337 به ثبت مي رسد و به عنوان اولين گروه مستقل استان به فعاليت مي پردازد كه سرپرستي آن از همان بدو تأسيس به عهده مرحوم اسداله ايزدخواه سپرده مي شود ايشان در طول مدت فعاليت خود از هيچ تلاشي در جهت پيشبرد و تعالي گروه دريغ ننمود و به جرأت مي توان گفت زندگي خود را وقف پيشرفت گروه نمود، اين گروه بواسطه نام خود گاهي از طرف باشگاه تاج تهران مورد حمايت هاي مالي نيز قرار مي گرفت (براي نمونه ارسال وسايلي چون ميز و صندلي از طرف باشگاه تاج تهران) اما با توجه به نوپا بودن خود جهت تأمين محل مناسب و خريد وسايل فني با مشكلات مالي روبرو مي گشت كه علاقه شديد اعضا مانع پيروزي اين مشكلات مي گشت. اعضاي فعال اين گروه علاقه زيادي به فراگرفتن آموزش هاي نوين داشتند به طوريكه نام اعضاي آن در اكثر كلاس هاي كارآموزي و مربيگري برگزار شده در سراسر كشور از سال 37 به بعد ديده مي شود همين امر موجب تربيت مربيان زيادي در گروه مي شود كه از آن جمله مي توان به آقايان: بهرام جاويد- خسرو حميدي- رسول عارف و ... اشاره كرد كه اين افراد چند سال بعد با تكيه بر دانش و مهارت خود گروههاي موفقي را تأسيس مي نمايند كه هنوز هم همچون باشگاه تاج(استقلال) به حيات خود ادامه مي دهند.

کوهنوردان گروه تاج -کوه سپیدار  1348

پس از تأسيس اين گروه همزمان با فعاليت گروه سازمان (هيئت) كوهنوردي به 2 نكته مثبت و منفي بر مي خوريم.

نكته مثبت: ايجاد باشگاه تاج در شيراز باعث به وجود آمدن رقابت بين اعضاي اين گروه و هيئت مي شود به همين دليل هر دو گروه سعي در اجراي برنامه هاي با كيفيت تر و تلاش در جهت ارتقا بخشيدن بار علمي خود مي كنند، اين مسائل به پيشرفت كيفي برنامه ها كمك زيادي مي نمايد.

نكته منفي: از بدو تأسيس باشگاه تاج اختلافاتي بين دو گروه پديد مي آيد كه تا سالها خصوصاً در ميان سرپرستان 2 گروه ادامه مي يابد البته افرادي با برگزاري جلسات و اجراي برنامه هاي مشترك سعي در كمرنگ كردن اختلافات مي كنند كه ظاهراً تأثير مثبتي داشته اما عملاً اين اختلافات رفع نمي شده است.

در هر صورت گروه تاج كه از سال 1358 به استقلال تغيير نام داد نقش مهمي در پيشرفت علمي كوهنوردي

استان داشته است كه حضور مربيان متعدد در اين گروه گواه اين مطلب است.

در اين ميان كوهنورداني به اين عرصه پا مي گذارند كه عضو هيچ يك از گروههاي موجود نبوده اند و فعاليت هاي خوبي نيز داشته اند از آن جمله مي توان به آقاي عزيزندافر اشاره نمود.

 ايشان ضمن كوهنوردي علاقه شديدي به طبيعت و حيوانات داشته كه ضمن اجراي برنامه هاي خود چندين غار را نيز كشف مي كند از آن جمله مي توان به غار زيباي شفق اشاره كرد يكي از فعاليتهاي ارزنده ايشان آموزش به جوانان خصوصاً دانش آموزان است. ايشان گرچه از هيئت كوهنوردي كارت عضويت دريافت مي كنند اما اكثراً به تنهايي يا به همراه فرزندان خود به اجراي برنامه مي پرداخته است.

تشكيل گروه كوهنوردي پتروشيمي

گروه پتروشيمي نيز پس از تشكيل باشگاه تاج توسط آقاي خسرو حميدي راه اندازي مي شود و سال تأسيس آن به 1344 باز مي گردد كه ايشان با توجه به شاغل بودن در شركت پتروشيمي شيراز و تكيه بر تجربيات و بار علمي كسب شده در سال هاي عضويت خود در هيئت و گروه تاج  اين گروه را تشكيل مي دهند و خود سرپرستي آن را عهده دار مي شوند كه اعضاي آن اكثراً از افراد شاغل در همان شركت بوده اند. آقاي حميدي پس از آموزش اعضاي گروه خود شروع به اجراي برنامه هاي از پيش تعيين شده مي كنند كه در اين زمينه موفق بوده و گروه  ايشان طي سالهاي فعاليت به اكثر قله هاي معروف صعود مي كنند لازم به ذكر است اين گروه هنوز هم به فعاليت خود ادامه مي دهد.

گروه كوهنوردي تنسنيگ

اين گروه توسط آقاي حميد كامفيروزي از كوهنوردان با تجربه و فعال كه برنامه هاي فني را زير نظر آقايان معرفت – لسان- كريم پور اجرا مي كرده و سپس با گروه تاج نيز آشنا شده بود در سال 1353 تشكيل مي گردد و جهت كسب مجوز لازم با فدراسيون مكاتباتي انجام مي شود كه نهايتاً با همكاري آقايان حميد كامفيروزي- حميد صلاح و اصغر طباخ و عضويت حدود 15  نفر از دانشجويان دانشكده تربيت معلم با اخذ مبلغ حدود 60 تومان از نفرات جهت خريد لوازم تحرير و وسايل گروهي راه اندازي مي گردد. جلسات هفتگي اكثراً در پارك هاي موجود در شهر و گاهي اوقات نيز در منزل آقاي كامفيروزي تشكيل شده و هماهنگي هاي

لازم جهت برنامه ها به عمل مي آمده است با  توجه به عضويت افراد جوان و پرانرژي در اين گروه بيشتر برنامه هاي اجرا شده اكتشافي بوده يا قله هايي كه تا به حال صعود نشده انتخاب مي شده است البته برنامه هاي مشتركي نيز با ساير گروه ها نيز اجرا مي شده از آن جمله صعود به قله علم كوه از طريق گرده آلمانها به همراهي گروه دانشگاه به سرپرستي زنده ياد عارف مي باشد.

گروه تنسينگ در سالهاي اوليه شکل گیری خود بسيار فعال بوده و اعضاي گروه به كمك تجربيات ارزنده سرپرست به قللي چون دماوند- علم كوه- سهند- سبلان- زردكوه- دنا و ... صعود مي نمايند همچنين برنامه هاي فني نيز در مناطقي چون كفترك و برم دلك اجرا مي شده و با عنايت به اين نكته كه اين گروه به هيچ سازمان يا ارگاني وابسته نبوده است تهيه وسايل فني و خودرو حمل و نقل براي آنها مشكل بوده و گاهي كيفيت برنامه ها را پايين مي آورده است، از ديگر فعاليت هاي اين گروه حمل لوح هاي يادبود به مناسبت هاي مختلف به همراهي اعضاي ساير گروه ها به قلل متعدد استان بوده است، گروه تنسينگ تا سال هاي اوليه پيروزي انقلاب فعال بوده و سپس منحل مي گردد.

گروه كوهنوردي دانشگاه

اين گروه نيز از گروه هاي منشعب از هيئت و باشگاه تاج است كه توسط دانشگاه دولتي شيراز در سال 53 راه اندازي مي شود كه با توجه به اشتغال كوهنورد فعال و مربي با تجربه زنده ياد رسول عارف در دانشگاه ايشان سرپرستي گروه را عهده دار مي شوند و به همراه اعضاي گروه كه اكثراً شاغلين دانشگاه شيراز بودند برنامه هاي پرباري را اجرا مي نمايند، به دليل مهارت و تجربه بالاي آقاي عارف گروه دانشگاه پيشرفت هاي زيادي مي كند به طوري كه ساير گروه ها نيز جهت اجراي برنامه مشترك با اين گروه اعلام آمادگي مي نمايند. این گروه هم اکنون نیز فعال است.

گـروه زاگـرس

1355-کوهنوردان گروه زاگرس بر فراز دماوند

اين گروه نيز پس از گروه تسينگ تشكيل مي شود، آقاي بهرام جاويد كه آن زمان عضو فعال باشگاه تاج بوده اند در سال 54 تصميم به تأسيس اين گروه مي گيرند، ايشان نيز همچون ساير اعضاي فعال سعي در پيشرفت گروه خود داشتند كه در اين راه موفق بوده اند چون  ايشان جزو اولين مربيان رسمي در شيراز بوده اند كه دوره هاي متعددي را در تهران و شيراز گذرانده بودند

1355-کلاس مربی گری با حضور مربی اتریشی- همدان

فعاليت قابل توجه گروه زاگرس كه با همكاري آقايان بهمن ايزدي- مجيد رضازاده و جعفر شرقي اداره مي شد پس از حادثه اي كه در سال 1356 براي يكي از اعضاي فعال گروه رخ مي دهد رو به ركود مي رود و سپس در سال 1359 گروه زاگرس به فعاليت خود پايان مي دهد، شرح حاثه فوق كه بر اساس آن روز كوهنورد در استان فارس بنيان نهاده مي شود در مطلبي جداگانه از نظر خواهد گذشت.

در فاصله سال هاي 1353 تا 1355 گروه هاي زيادي در شيراز راه اندازي مي شود كه به غير  از موارد ذكر شده مي توان به گروه هايي چون: دنا- آريا- تفتان و ... اشاره كرد كه اكثرا پس از چند سال غير فعال مي گردند.

انتخاباتي ديگر و تعيين هيئت مديره جديد

در سال 1352 مجددا انتخاباتي با حضور هيئت مديره قبلي و مسئولين تربيت بدني در محل دفتر هيئت كوهنوردي انجام مي گيرد كه بر اساس آن آقاي دكتر شاهچراغيان به سمت رئيس هيئت انتخاب مي گردند كه آقاي اسد اله منصوري به عنوان دبير ايشان را همراهي مي كنند اين مسئولیت ها پس از يكسال با انتخابات ديگري تغيير كرده كه طي آن آقاي اسداله منصوري در سال 1353 رياست هيئت را متقبل شده و آقايان جاويد- مخدومي- صادقي و حميدي با ايشان همكاري مي كنند، انتخاب ايشان نقطه عطف ديگري را در تاريخ كوهنوردي استان رقم مي زند كه پس از حضور رسمي ايشان و تعيين كميته هاي مختلف  امور دفتري نظم بخصوصي مي گيرد، از جمله اين كه كميته مربيان توسط ايشان در هيئت راه اندازي مي گردد، در مدت حضور ايشان كه 7 سال به طول مي انجامد اقدامات ماندگار و ارزنده ديگري صورت مي پذيرد كه در ذيل مي آيد.

1.اعزام كوهنوردان فعال به كلاس هاي كارآموزي مختلف در سراسر كشور

2.اخذ بودجه چند برابر مقدار مصوب كه با مساعدت دكتر آزموده استاندار وقت انجام مي پذيرد. در اين اقدام ايشان مبلغ بودجه را از 700 تومان به حدود 000/40 تومان رساند كه رقم قابل توجهي بود، در اين زمان جمعي از كوهنوردان خواستار صرف مبلغ مذكور جهت هزينه اجراي برنامه ها مي شوند كه با مخالفت ايشان روبرو مي شوند و با مديريت مناسب خود اين مبلغ را صرف خريد وسايل فني كه بسيار مورد نياز و در عين

حال كمياب بود مي كنند كه هنوز هم مقداري از وسايل در انبار هيئت كوهنوردي استان موجود است ! !

3.برگزاري چندين دوره كارآموزي در شهر شيراز و دعوت از مربيان تهران كه در مناطق مختلف چون: بندامير- پس كوهك و چوگيا اجرا شده و عده زيادي آموزش ديدند.

4.برپايي اولين برنامه كوهپيمايي عمومي در شيراز و دعوت از عموم مردم در اين برنامه كه در سال 1356 براي اولين بار در استان اجرا شد در این برنامه، از قبل هماهنگي هاي لازم با ارتش و اورژانس به عمل آمده و مسيرهاي كوهپيمايي كه در منطقه باباكوهي تعيين شده بود پاكسازي شد. همچنين تيم هاي امدادي در مسير مستقر شدند تا جهت حوادث احتمالي آمادگي داشته باشند سپس در روز مقرر بروشورهايي كه حاوي اطلاعات مفيدي در مورد كوهنوردي بود در اختيار عموم قرار گرفت و هر 20 نفر به همراه يكي از كوهنوردان مسير كوهپيمايي را آغاز مي نمودند. اجراي برنامه فوق در عضويت جوانان در گروه هاي كوهنوردي تأثير بسزايي داشت در همين زمان به علت تبليغات زيادي كه جهت اين برنامه شده بود هيئت كوهنوردي تصميم به تبديل منطقه باباكوهي به مركز فرهنگي- تفريحي و ورزشي مي گيرد و طي مكاتبات انجام شده با مسئولين و ارسال طرح هاي مختلف از طرف هيئت و كوهنوردان به ادارات مربوطه بودجه مناسب طرح در نظر گرفته مي شود كه با شروع انقلاب اسلامي آغاز طرح ناكام مي ماند.

در حدود سال هاي 54 تا اوايل انقلاب دولت توجه بيشتري به ورزش كوهنوردي كرده و به مناسبت هاي مختلف برنامه هاي كوهنوردي تدارك ديده مي شد كه حتي در برخي موارد هزينه اجراي آن نيز تأمين مي شده است از آن جمله مي توان به حمل لوح هاي يادبود به قله هاي مشهور- بازگشايي مسيرهاي سنگنوردي- كشف غارهاي فني و آتش افروزي هاي متعدد اشاره كرد كه كوهنوردان فعال هميشه در اين برنامه ها حضور داشتند اما از مشكلات موجود آن زمان مي توان به دخالت هاي متعدد ساواك اشاره كرد به طوريكه آن سازمان(ساواک) نفرات و فعاليت هاي كوهنوردان را زير نظر داشته چرا كه اعضاي گروه هاي كوهنوردي اكثراً افراد روشنفكر و با تحصيلات بودند و اين موضوع سبب مي شود ساواك با توجه به زمزمه شروع انقلاب حساسيت بيشتري به اين ورزش نشان دهد البته اين موضوع تأثير منفي بر فعاليت كوهنوردان كه هميشه از صحنه سياست دور بودند نداشته به هر صورت با پيروزي انقلاب اسلامي آقاي منصوري به علت مشكلات موجود كه مهمترين آن كمبود بودجه هيئت بود از سمت خود استعفا مي دهند و آقاي عارف اين مسئوليت را

برعهده مي گيرند.كه پس از 2 سال فعاليت و انجام انتخابات جديد آقاي جواد مباشر به رياست هيئت انتخاب مي گردند پس از آن نيز آقايان ابراهيم وظيفه- كريم لقماني- خسرو حميدي- محسن لقماني- و ... در سمت سرپرست هيئت كوهنوردي، انجام وظيفه مي نمايند.

در اينجا لازم است به يك نكته مهم اشاره شود: و آن اينكه در گردآوري اطلاعات و نوشتن مطالبي كه در اين نوشتار گنجانده شده سعي براين بوده است كه تاريخچه كوهنوردي از آغاز تا سال 1360 هجري شمسي نوشته شود چرا كه آغاز- پيشرفت و فعاليت هاي اساسي و ابتدايي كوهنوردي طي اين سال ها اتفاق افتاده است و خواندن مطالب آن زمان، براي خواننده نيز جالب تر و خواندني تر است و مكتوب نمودن رخدادهاي مهم آن سالها با عنايت به اينكه مستندات موجود محدود مي باشند بسيار با ارزش تر از وقايع معاصر است.

در اين بخش بايد به رويداد مهم و تأثيرگذاري در تاريخ كوهنوردي استان، كه پس از وقوع موج آن كوهنوردان سراسر كشور را متأثر سا خت اشاره كرد كه همانا تشكيل روز كوهنورد است:

روز کـوهـنـورد

اولين شهيد جامعه كوهنوردي فارس

از جمله اعضاء فعال گروه كوهنوردي زاگرس شيراز، شادروان سيد مجيد رضازاده بود كه از اوان نوجواني تحت سرپرستي پدر بزرگوارش مرحوم سيد محمدرضازاده كه از جمله عاشقان و كارشناسان طبيعت بود، به ورزش كوهنوردي پرداخت و در اين مسير تجربيات ارزشمندي را كسب نمود.

وي در اوج كارآمدي و كسب افتخارات ورزشي در گروه زاگرس، به برنامه هاي كوهنوردي خويش ادامه داد و در تمامي رشته هاي كوهنوردي و شناسايي مسيرهاي جديد فعاليت مي نمود.

مجید رضا زاده

وي درسوم آبان ماه 1356 به همراه گروه 5 نفره به نام هاي آقايان بهمن ايزدي، فرهمند كهن چي، مهدي محمودي و به سرپرستي بهرام جاويد به منظور اجراي برنامه صعود به قله بل( بلندترين قله استان فارس) واقع در شهرستان اقليد و بازديد از غار ضحاك واقع در شهرستان ارسنجان، شيراز را ترك نمودند. در همان روز به همراهي و راهنمايي مسئول گروه كوهنوردي اقليد موفق شدند از غار پلنگ اقليد بازديد و كروكي غار را تهيه نمايند. متعاقباً فرداي آن روز در هواي سرد و برفي موفق شدند تا به  قله بل صعود نمايند.

 آبان 1356- یک روز قبل از فوت مجید رضا زاده(نفر اول ایستاده از راست)

اين گروه در روز پنجم آبان ماه 1356 اقليد را ترك و به مزرعه رحمت آباد واقع در جنوب شهرستان ارسنجان به منظور بازديد از غار ضحاك عزيمت نمود، آنها جهت دستيابي به غار ضحاك مي بايست از شيب تند سنگي زير دهانه غار كه بر اثر بارش باران روز قبل، كاملاً خيس بود، صعود نمايند.

گروه فوق پس از بازديد از غار و تهيه كروكي آن تصميم به بازگشت گرفتند و مجبور بود از ديواره هاي خيسي كه تنها راه بازگشت بود مسير را برگردند. گروه بالاي مسير تراورس در پايين ترين ديواره زير غار رسيد و مي بايست خود را پس از حدود 5 متر پايين رفتن از ديواره در مسير تراورس شرقي آن به سمت گرده صخره اي برساند.

همنورد گرانقدر آقاي مجيد رضازاده نفر اول گروه، در حين بازگشت بود كه متاسفانه بر اثر جدا شدن گيره كه به علت بارش روز قبل خيس و سست شده بود از ديواره شمالي دامنه غار به طول 20 متر سقوط نمود و دچار صدمات شديد از ناحيه سر گرديد، متعاقباً بقيه اعضا گروه به سرعت خود را به پيكر نيمه جان مجيد رساندند و با همكاري بوميان منطقه در جهت انتقال مجيد به بيمارستان ارسنجان نهايت كوشش را نمودند و عليرغم تلاش پزشكان بيمارستان تازه تاسيس ارسنجان، وي به علت شدت جراحات و خونريزي مغزي دار فاني را وداع گفت و سيمرغ جانش تا ابد در اوج قله هاي انسانيت مأوا گرفت و همواره هادي رهنورداني شد كه در اوج قله ها، رهگير رسيدن به تعالي روح و ارزش هاي انساني هستند.

از آن به بعد وي به عنوان اولين شهيد جامعه كوهنوردي استان فارس مورد احترام جامعه ورزش فارس بالاخص كوهنورد آن خطه مي باشد و خصوصيات اخلاقي، سلامت روح، تواضع و جوانمردي وي زبانزد كوهنوردان بود. روحش شاد و راهش پر رهرو باد.

پيشينه روز كوهنورد

پس از رحلت شادروان سيد مجيد رضازاده به عنوان اولين شهيد كوهستان استان فارس، دوستان همنوردش تحت تاثير موازنه هاي مثبت اخلاقي كه مجيد از خود به جاي گذاشته بود تصميم گرفتند شمع ارزشمندي كه مجيد با نثار جان شريفش برافروخته بود، همواره روشن نگه دارند.

بنابراين همنوردان بهمن ايزدي، جعفر شرقي، جمشيد عدلو، بهرام جاويد و رحيم فلاحتي ... ارائه دهنده طرحي ارزشمند شدند و مصمم گرديدن در سالگرد شهادت مجيد با گردهمايي، ياد او را زنده نگه دارند.

بدين لحاظ در اولين جمعه آبان ماه سال 1357 همنوردان ذكر شده با حضورجمعي  از كوهنوردان در ارتفاعات كوهستان بمو، گردهم آمدند و پس از قرائت فاتحه براي شهيد كوهستان نسبت به بزرگداشت تلاش هاي ورزشي و انساني آن همنورد وارسته اقدام نمودند و متعاقباً با حضور بر تربت پاكش ياد و خاطره اش را گرامي داشتند و همه ساله در تاريخ مذكور به انجام مراسم فوق اهتمام ورزيدند.

اين حركت نيكو و انساني كه به پاسداشت ارزش هاي انساني و شكوفايي ورزش كوهنوردي نگرش جدي داشت، به مرور زمان تبديل به جرياني سمبليك در جامعه كوهنوردي شيراز گرديد.

مراسم مذكور در طول سال هاي متمادي ادامه داشت. در اولين جمعه آبان ماه سال 1360 نيز جناب آقاي رسول عارف (رياست هيئت كوهنوردي وقت فارس) و يكي از پيشكسوتان و مربيان ارزنده  كوهنوردي كشور در مراسم مذكور حضور يافت و تحت تاثير دستاوردهاي اخلاقي، فرهنگي و ورزشي گردهمايي فوق قرار گرفت و پيشنهاد تعميم آن در سال هاي آتي را به برگزار كنندگان داد.

متعاقباً فرصتي به دست آمد تا در طول ماههاي متمادي آتي برگزاركنندگان مراسم مذكور و همنوردان گروه زاگرس و برخي از صاحب نظران جامعه كوهنوردي، بالاخص آقاي رسول عارف، با تكيه بر خرد جمعي نسبت به بررسي گسترش مراسم مذكور و پر محتوا شدن برنامه هاي آن بپردازند و پس از آن تصميم گرفتند در اولين جمعه آبان ماه هر سال طبق سنوات قبل در منطقه كوهستاني بمو( به دليل علاقه وافر شادروان سيد مجيد رضازاده به منطقه بمو) نسبت به برگزاري همايش كوهنوردان استان فارس به نام روز كوهنورد اقدام نمايند.

توافق مذكور مورد حمايت جدي و خالصانه رئيس هيئت كوهنوردي وقت ( آقاي رسول عارف)  و جامعه كوهنوردان فارس قرار گرفت.

نقش حمايتي آقاي رسول عارف جهت عينيت يافتن و تداوم مراسم مذكور بسيار پيش برنده بود و در اين باره نهايت تلاش را مبذول نمودند، لذا حضور موثر و نقش جدي وي و گروه برگزار كننده برنامه مذكور همواره مورد تاييد و تقدير ساير همنوردان جامعه كوهنوردي قرار مي گيرد.

با برگزاري روز كوهنورد در اولين جمعه آبان ماه سال 1361 در تنگ چرو كوهستان بمو، عملاً و رسماً روز كوهنورد استان فارس با حضور جمع كثيري از همنوردان، فعاليت خويش را در طيفي وسيع استمرار بخشيد.

از جمله برنامه هاي روز كوهنورد در سال 1361 تجليل و قدرداني از آقاي اسداله ايزدخواه پيشكسوت كوهنوردي و موسس گروه تاج (استقلال) شيراز بود و همچنين از پيشكسوتان ورزش كوهنوردي استان فارس از آقايان حسين معرفت، بهرام چهره نگار، محمد كريم برهاني، احمد معرفت، تيمسار كوثر، اسداله منصوري، سيد محمد رضازاده ( پدر اولين شهيد كوهستان استان فارس) تقدير به عمل آمد.

کوه بمو- اولین سالگرد روز کوهنورد در استان فارس

 بعد از اين نيزهمه ساله در زمان مذكور ( اولين جمعه آبان ماه) مراسم روز كوهنورد در ارتفاعات كوهستان بمو اجرا مي شد كه متعاقباً به دليل محدوديت هاي امنيتي مربوط به منطقه استحفاظي پارك ملي بمو، مراسم مذكور از آن محل منتقل، و در ارتفاعات مختلف اطراف شيراز برگزار مي گردد قابل ذكر است كه هر ساله در مراسم مذكور، شخصيت هاي ورزشي، علمي، مسئولين استان فارس، بعضاً رياست فدراسيون كوهنوردي كشور، فرهيختگان و ديگر مهمانان از نقاط ديگر كشور حضور مي يابند به طوريكه در سال 1364 جناب آقاي صادق آقاجاني رياست وقت فدراسيون كوهنوردي تحت تاثير اهداف اين روز قرار گرفته و شخصاً در مراسم روز كوهنورد شركت نمود كه به رسم يادبود از طرف رئيس هيئت كوهنوردي وقت فارس ( آقاي رسول عارف) تقدير نامه اي به ايشان اهدا گرديد.

لازم به ذكر است همايش مذكور به عنوان اولين ايده و برنامه عملي در جامعه كوهنوردان كشور مي باشد كه قبل از زمان اشاره شده (سال 1361) جامعه كوهنوردي كشور فاقد چنين همايشي (روز كوهنورد) بود.

مراسم چهارمین سال روز کوهنورد با حضور رئیس فدراسیون (آقای آقاجانی)

شايان ذكر است حضور و علاقه مندي و مشاركت جامعه كوهنوردان فارس در مراسم مذكور و طي سال هاي متمادي گذشته، خرسندي و حمايت آنان از مراسم پر ارزش روز كوهنورد و بانيان آن را به همراه داشته است.

از جمله ارزش هاي همايش روز كوهنورد، ايجاد تفاهم و همدلي و مهيا نمودن بسترهاي فرهنگي، ورزشي و اخلاقي مي باشد كه به منزله پيشرفت عملي ورزش كوهنوردي از جايگاه ويژه اي  برخوردار است. مضافاً از ويژگي هاي برجسته همايش مذكور ايجاد زمينه هاي اساسي به منظور جلوگيري از انحرافات و هدايت پتانسيل هاي فكري، روحي و جسمي جوانان به سمت دستيابي به ارزش هاي والاي انساني و پاسداري از فرهنگ اصيل ورزش كوهنوردي مي باشد كه پيشينيان و پيشكسوتان ورزش كوهنوردي با زحمات عاشقانه و طي مدارج آگاهانه در  طريق كسب و انتقال آن ارزش ها به ديگر همنوردان پايمردي نمودند.

هدف از برپایی روز کوهنورد

بطور خلاصه اهداف برپایی این همایش بزرگ توسط پایه گذاران اولیه و دوستان مرحوم رضازاده عبارتند از:  - بزرگداشت تلاشهای ارزنده و آرمانی شهدای کوهستان و نیز گرامیداشت یاد و خاطره آنها بالاخص اولین شهید کوهستان فارس ( شادروان مجید رضازاده).

- بررسی رشد کمی وکیفی ورزش کوهنوردی استان و مقایسه آن با شاخص های استاندارد کوهنوردی.

- مرور و بررسی فعالیتهای ارزنده گروههای کوهنوردی استان بالاخص گروههایی که در راستای آرمانهای انسانی ورزش کوهنوردی و نیز اجرای بهترین برنامه های کوهنوردی نقش موثری داشته اند.

- تجلیل و قدردانی از پیشکسوتان مجرب ورزش کوهنوردی و کلیه کسانی که در طریق گسترش و اعتلای ورزش کوهنوردی و ایجاد هنجارهای اجتماعی و ارزشهای اخلاقی تلاش نموده اند.

- ترویج فرهنگ اصیل کوهنوردی با تکیه بر آرمانهای انسانی آن به منظور حفظ ارزشهای انسانی ورزش کوهنوردی.

- انتخاب و قدردانی از کوهنورد نمونه سال از بین پیشکسوتان و جوانان بر اساس شاخص های اخلاق، فرهنگ و منش اصیل کوهنوردی با در نظر گرفتن فعالیتهای ارزنده آنان در طول برنامه های کوهنوردی گذشته.

- مهیا نمودن بستر فرهنگی و اخلاقی لازم به منظور ایجاد همدلی و اتحاد کوهنوردان و تبادل اطلاعات گروه های کوهنوردی به دور از رقابتهای کاذب.

- ملاقات جمعی کوهنوردان و دستیابی آنان به تفاهم بیشتر و رسیدن به نقاط مشترک سازنده با تکیه بر خرد جمعی به منظور حفاظت و صیانت از آرمانهای انسانی ورزش کوهنوردی و نیز فراهم نمودن زمینه فعالیت های مشارکت مدار اجتماعی و ورزشی.

- تبادل نظر و آگاهی از آخرین اطلاعات مربوط به برنامه های کوهنوردی کشوری و برون مرزی به منظور ایجاد زمینه های حضور بیشتر کوهنوردان فارس در برنامه های کشوری و برون مرزی.

- ترویج فرهنگ صلح و دوستی با طبیعت در طریق ایجاد انگیزه بیشتر به منظور احترام به طبیعت و تلاش برای حفظ منابع و تنوع زیستی و به طور کلی حفاظت از مکان مقدس کوهها.

- ایجاد زمینه مناسب جهت ارائه فعالیت های هنری، فرهنگی و تحقیقاتی کوهنوردان در قالب برگزاری نمایشگاه های عکس، نقاشی، شعر، مقاله و سایر موارد فرهنگی و هنری.

آبان 1364-کوه بمو-مراسم روز کوهنورد

مطالب فوق آشنایی مختصری با تاریخچه کوهنوردی استان بود که بدون شک کامل و جامع نیست؛

از تمام عزیزانی که به هر شکل می توانند در تکمیل این بخش هیئت کوهنوردی استان را یاری نمایند استقبال می گردد.

و با سپاس فراوان از آقایان: شهریار ایزدی- سعید شاهینی- بهرام جاوید- خسرو آرا- خسرو حمیدی- حمید کامفیروزی- کمال نداف فر- کریم لسان و... که با در اختیار قراردادن عکس ها- مجلات-نشریات و اطلاعات با ارزش خود مطالب این نوشتار را پربار کردند. توفیق روزافزونشان را از درگاه حضرت حق خواستاریم.

منـابـع و مـأخـذ

1- کتاب کوه ها و غارهای ایران ـ احمد معرفت

2- کتاب 60 سال خاطرات کوهنوردی ـ احمد معرفت

3- کتاب روزشمار تاریخ کوهنوردی و غار نوردی ایران – داود محمدی فر

4- www.overclouds.persianblog.ir

5- اداره کل حفاظت محیط زیست استان فارس

6- آرشیو هیئت کوهنوردی استان فارس

7- بولتن هیئت کوهنوردی شیراز-چاپ 1348

8- نشریه دنا-سازمان کوهنوردی شیراز- چاپ 1334

                                                                                         تهیه و تدوین: امیرحسین نوری بد

***********