معرفي انواع كفش در كوهنوردي
کفش در تمام رشته هاي کوهنوردي، يخ نوردي، سنگنوردي، سنگنوردي سالني و کوهپيمايي بدون ترديد اولين و مهمترين وسيله محسوب مي شود. براي يک کوهنورد به دليل ذات پيمايش، اولين نکته راحتي پا و در مرحله بعد قابليت فني کفش براي هدف و منظور مورد نظر در درجه اهميت قرار مي گيرد و بر خلاف گذشته امروزه ديگر به دوام يک کفش اهميت چنداني داده نميشود بلکه به راحتي و قابليت فني آن بيشتر توجه مي شود.
چرم براي توليد کفش همواره مورد توجه توليد کنندگان قرار داشته و اينک نيز همچنان جايگاه خود را حفظ نموده است. اما به دليل دستيابي به تکنولوژي مدرن امروزه از لايه هاي جايگزين ديگري نيز در ساخت کفش سود ميبرند. پس از انقلاب خيره کننده اي که پرفسور ويليام ال گور با ساخت لايه اي که به احترام نام او بعدها لايه گورتکس ناميده شد براه انداخت ابتدا پوشاکهاي مختلف از اين محصول به بازار آمد و طي چند سال اصلاحاتي که در توليد آن به عمل آوردند موجب شد که از اين لايه ها براي توليد کفش نيز استفاده شود.
از لايه هاي ديگري که طي ساليان اخير در توليد کفش به کار رفته است مي توان به Sympatex با قابليت تنفسي و ضد آب و باد بودن آن اشاره کرد که درست مانند گورتکس عمل ميکند همچنين از لايه گرمازاي Tinsulate در ساخت کفشهاي زمستاني و قوي استفاده مي شود.
استفاده از اين لايه ها تحولي اساسي در توليد کفشها ايجاد کرد، بدين معني که چرم نقش کمرنگ تري را ايجاد نمود ، همچنين اين موضوع به توليد کفشهاي سبک تر نيز کمک کرد.
امروزه در کوهنوردي صحبت از کفشي که بتوان از آن در برنامه هاي مختلف بهره مند شد کاملاً بيهوده است و بايد براي هر برنامه کوهنوردي کفش مخصوص آن را تهيه کرد. بديهي است کفشي که براي زمستان استفاده مي شود قابليتهاي خاص خود را دارد و کفشي که در تابستان استفاده مي شود، کاملاً با آن متفاوت است و نبايد انتظار چند منظوره از يک کفش داشت.امروزه در توليد کفش بصورت تخصصي در حدي توجه ميشود که کفشهاي مخصوص بانوان بصورت مجزا توليد و عرضه مي گردد.
توليدکنندگان کفش محصولات خود را براساس کارايي خاص به گروههاي زير تقسيم بندي مي کنند:
کفش صعودهاي هيماليايي Expedition شامل کفشهاي دو پوش و سه پوش.
کفش کوهنوردي سنگين High mountain شامل کفش هاي سنگين با قابليت نصب کرامپون.
کفش کوهنوردي Mountaineering شامل کفشهاي نيمه سنگين براي صعودهاي چند روزه.
کفش کوهپيمايي Trekking شامل کفش هاي سبک کوهنوردي در حد صعودهاي يکروزه.
کغش راهپيمايي Walking شامل کفش هاي سبک با زيره شوک گير براي مسيرهاي ساده.
کفش سنگنوردي Climbing شامل کتاني سنگ براي براي صعود ديواره هاي سنگي و مصنوعي.
نحوه انتخاب كفش
اول از همه کفشي را انتخاب کنيد که باهدفي که از آن انتظار داريد سازگار باشد. آيا شما يک کوهنورد غير حرفه اي هستيد؟ آيا دوست داريد خارج از جاده راه برويد؟ آيا از کفشتان انتظار داريد در مقابل آب عايق باشد يا تنها به اينکه دافع آب باشد اکتفا مي کنيد؟ بيشترين پوتين هاي چرمي پارچه اي از انواع تمام چرم نرم تر هستند و حالت گرفتن آنها سريعتر است. پوتينهاي تمام چرم با رويه چرم يک تکه، معمولاً مناسب کوهنورداني هستند که برنامه هاي چند روزه را ترجيح مي دهند، کوله هايشان سنگين است و خارج از جاده راه مي روند. هميشه به ياد داشته باشيد کفشي که مي خريد، تا حدي فراتر از نياز شما باشد تا احياناً اگر در آينده سطح برنامه هايتان قدري ماجراجويانه تر شد مجبور به خريد کفش ديگري نشويد. کفش هاي پارچه اي غير ضد آب و پوتين هاي چرمي، براي راهپيمايان و کوهنوردان روز پيما به طور کامل مناسب هستند. اين روزها، کفشهاي عايق آب و در عين حال با لايه تنفس کننده، خصوصاً در مناطق باراني با آب و هواي شمالي، عموميت پيدا کرده اند.
براي کفشي که مي خواهيد بخريد هرچه که باشد، پرس و جو کنيد و از فردي آگاه بخريد. کار عاقلانه آن است که فروشنده را از نياز و هدف و آنچه از کفش خود مي خواهيد آگاه سازيد. اگر او خواست که پاي شما را اندازه بگيرد، بهتر است قبول کنيد، زيرا فروشنده ها علاقه شما را به بهترين شکل در نظر مي گيرند. همچنن بهترين کار اين است که هنگام امتحان کفشتان، آن را همراه جورابي که فصد داريد هنگام راهپيمايي استفاده کنيد به پا کنيد.
يکي از مهمترين معيارها براي انتخاب يک کفش مناسب استفاده از يک شيب است بدين صورت مي نوانيد سر خوردن پاشنه(هنگام سربالايي) و راحتي انگشتان(هنگام سرازيري) را امتحان کنيد.
اينچ تجاوز کند. همچنين هنگام گام برداشتن در يک سر پاييني تند، نوک انگشتانتان نبايد به جلوي کفش ضربه بزند. اگر اندازه تحت فشار پايتان با اندازه بدون فشار آن فرق کند بدانيد که پاي شما بزگ مي شود و هنگامي که پاي شما اينگونه است. بايد حالت تحت فشار را ملاک قرار دهيد. و به خاطر داشته باشيد که اندازه هيچ پايي در تمام کفش ها يکسان نيست. تاولهاي ايجاد شده در نواحي پاشنه و در اطراف پا به دليل حجم زياد کفش است و استفاده از جورابهاي ضخيم تر يا يک کفي نازک اين حجم اضافي را برطرف مي سازد. تاولها حاصل از اصطکاک هستند و پاشنه بيش از هرجا در معرض اين آسيب قرار دارد. پاشنه کفش نو اغلب محل اينگونه سرخوردن هاست که گاهي اوقات پس از آنکه کفش به پاي شما حالت گرفت، تقليل پيدا مي کند.
هنگامي که خود من مي خواهم يک جفت کفش انتخاب کنم، سعي مي کنم که کفشي پيدا کنم که به شکل پا بخوردو توجه خود را معطوف چيزهايي مثل عرض، حجم و اتساع پذيري آن مي کنم. همچنين يک پوتين خوب هميشه پا را از هر طرف کاملاً مي گيرد. به طوريکه انگشتان در سراشيبي ها با جلوي کفش فاصله داشته و کمترين مقدار سرخوردن پاشنه ها( که بهترين آن صفر است) هنگام پيموده سربالايي را دارد. هميشه احساس برآمدگي روي پايتان را هنگامي که از انگشتان براي نگه داشتن خود در حالت سرپا استفاده مي کنيد، آزمايش کنيد. اين حالت در واقع شبيه سازي گام برداشتن در سربالايي تند است. اين قسمت اصلي کفش است که حالت مي گيرد. از فروشنده راجع به شرايطي بپرسيد که تحت آن مي توانيد کفش را پس از پا کردن، پس بدهيد. بيشتر اوقات آنها کفش ها را اگر فقط در خانه پوشيده باشيد پس مي گيرند. و بدانيد هرچه بيشتر براي خريد وقت بگذاريد کفشتان بيشتر عمر مي کند. کساني که آنقدر خوش شانس بوده اند که قوزک قوي داشته باشند، مي توانند فواصل طولاني را تنها با يک کفش تنيس بپيمايند به شرط اينکه کوله سنگين بر ندارند. برخي نيز برنامه هاي چند روزه را فقط با يک صندل به انجام مي رسانند. اين بدن شما و آب و هواي منطقه است که تعيين مي کند که اين کار تا چه حد براي شما نيز مناسب است. به خاطر داشته باشيد که که اگر کفشي که انتخاب مي کنيد به اندازه کافي محکم و براي نياز شما حفاظت کننده نباشد احتمال جراحت قوزک و ضرب ديدگي بيشتر است.
کفش هاي چرمي- پارچه اي براي راهپيمايي هاي روزانه و برنامه هاي کوتاه شبانه با کوله سبک مناسب است. اگر شما کوهنورد حرفه اي هستيد يا اينکه مي خواهيد در برف عميق قدم برداريد، مقاومت کفش هاي تمام چرم در مقابل پارگي و دوام آنها براي شما بهترين ارمغان است. فش هايي که رويه يکپارچه چرم دارند و چون دوخت کمتري دارند. احتمال نفوذ آب کمتر است. برخي سازندگان کفش توانسته اند که کفش هاي چرمي- پارچه اي سبک و گرمي بسازند که در مقابل شرايط مختلف آب و هوايي از پا حفاظت کنند.
اگر ارتفاعات بلند و راهپيمايي هاي زمستاني جزو برنامه هاي شماست، بهتر است انتخاب خود را به کفشهاي کرامپون خور محدود کنيد اين بدان معناست که اين کفشها ساختار لازمه جهت جلوگيري از کم شدن جربان خون بر اثر فشار تسمه کرامپون و نيز مقاومت لازم، که براي جلوگيري از لغزيدن کرامپون از زير کفش حياتي است را دارا هستند. براي برخي کفشها لبه هاي خاصي طراحي شده است که به آنها در بستن کرامپون کمک مي کند.
اگر شيب هاي برفي و يخچال را براي آينده در نظر داريد يک کفي مياني ضخيم براي کمک در اوقاتي که تنها نوک کرامپون در يخ فرو مي رود، حياتي است. کفش هاي کوه چرمي که گتر سرخود هستند به پا مي کنيد علاوه بر اينکه گرما و راحتي بيشتر در راهپيمايي به شما مي دهند، باعث مي شوند که وزن کلي نيز کمتر شود. پوتين هاي کاملاً چرم جديد؛ انتخاب بيشتر يخ پيمايان عمود پيماي افراطي است. سرماي بيش از حد و ارتفاع خيلي بالا کوهنوردان را به سمت پوتين هاي پلاستيکي دو پوش کشانده است.
کفش مورد نظرتان را با توجه به تناسب، راحتي و قيمت براي خود در نظر بگيريد. اهميت عواملي که در بالا ذکر شد بسيار بالاتر از مارک کفش است.
